Wystąpienie: Witold Tumanowicz

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W tym roku przypada 115. rocznica śmierci ks. Stanisława Stojałowskiego, duchownego, publicysty, polityka, jednego z najważniejszych prekursorów polskiego ruchu ludowego oraz chrześcijańsko-społecznego. Ks. Stojałowski poświęcił swoje życie walce o prawa najuboższych, szczególnie mieszkańców polskiej wsi. Poprzez wydawane przez siebie pisma "Wieniec" i "Pszczółka" szerzył oświatę, budował świadomość narodową i zachęcał chłopów do aktywnego udziału w życiu publicznym. Organizował kółka rolnicze, związki zawodowe, a jako poseł do Sejmu krajowej Galicji i parlamentu austriackiego upomniał się o prawa zwykłych ludzi, powszechną edukację i reformy rolne.

Ważną częścią jego działalności była również obrona polskości na Śląsku Cieszyńskim, szczególnie w Bielsku i w Białej. Z jego inicjatywą wiąże się powstanie Domu Polskiego w Bielsku, który stał się ważnym ośrodkiem polskiego życia narodowego.

Chciałbym szczególnie zwrócić uwagę na fragment uchwały, który został dodany w wyniku poprawki zgłoszonej przez posła Bronisława Foltyna, który wywodzi się z Bielska-Białej. W ostatnich latach życia ks. Stojałowski zbliżył się do obozu Narodowej Demokracji, podejmując współpracę polityczną z jej przedstawicielami i łącząc działalność na rzecz praw ludu z dążeniem do umacniania polskiej świadomości narodowej. To ważny element jego życiorysu, pokazujący, że działalność społeczna ks. Stojałowskiego była ściśle związana z troską o polską tożsamość narodową. Dziękuję za uwzględnienie tej poprawki w pracach komisji.

Ks. Stanisław Stojałowski był człowiekiem, który za swoje przekonania wielokrotnie płacił wysoką cenę, ale nie zrezygnował z działalności na rzecz polskiego społeczeństwa.

Konfederacja zagłosuje za przyjęciem tej uchwały.